Waar gaat het mis?
Veel agrarische bedrijven worden niet in één keer overgedragen. Dat is ook logisch. In de praktijk spelen vaak meerdere factoren een rol:
- Niet bij iedere situatie is vooraf duidelijk wie de aangewezen bedrijfsopvolger of bedrijfsopvolgers zijn;
- Investeringen binnen de onderneming worden gespreid;
- Het is de vraag of de bedrijfsovernemer(s) de uittreders direct uit kunnen betalen;
- De omvang van de waarde van de onderneming en de landbouwgronden nemen flink in waarde toe;
- Financiering vraagt om tussenstappen;
- De bedrijfsprestaties en marktomstandigheden bepalen de verdiencapaciteit en het ondernemingsresultaat;
- Soms wordt pas in een later stadium een bv opgericht of toegelaten.
De Belastingdienst hanteert echter een strikte uitleg van de regels bij de toepassing van de familievrijstelling in de overdrachtsbelasting en de gefaseerde bedrijfsoverdracht.
Uit gepubliceerde standpunten blijkt dat de vrijstelling alleen geldt als de overdracht rechtstreeks binnen de familie plaatsvindt. Wanneer bijvoorbeeld eerst één kind toetreedt (tot bijvoorbeeld een maatschap) en op een later moment een ander kind of een bv wordt toegelaten, kan de Belastingdienst dit zien als afzonderlijke stappen.
In dat geval kan de familievrijstelling geheel of gedeeltelijk worden geweigerd. Het gevolg daarvan kan zijn dat alsnog overdrachtsbelasting verschuldigd is over een deel van de onroerende zaken, tenzij een andere vrijstelling kan worden toegepast. Vooral bij bedrijfsgebouwen en het erf is het de vraag of dat in alle gevallen mogelijk is. Dat zal in de praktijk niet altijd het geval zijn.
Waarom is dit juist voor agrariërs een probleem?
In de agrarische praktijk vindt bedrijfsopvolging zelden in één keer plaats. Een gefaseerde overdracht is vaak noodzakelijk om de continuïteit van het bedrijf te waarborgen. De fiscale regels sluiten daardoor niet altijd goed aan op de dagelijkse praktijk op het erf.
Organisaties zoals LTO, het Register Belastingadviseurs en diverse auteurs in de literatuur wijzen erop dat het kennisgroepstandpunt de bedrijfsopvolging op slot zet. Toch volgt de Belastingdienst en het recent gepubliceerde kennisgroepstandpunt deze praktijk niet altijd, met financiële gevolgen die flink kunnen oplopen.
Wat betekent dit concreet voor u?
Overweegt u:
- Een gedeeltelijke bedrijfsoverdracht aan een kind?
- Toetreding tot een maatschap of vof?
- Het oprichten of later laten toetreden van een bv?
- Of een combinatie van deze stappen?
Dan is het cruciaal om vooraf goed te plannen. Achteraf herstellen is vaak niet meer mogelijk.
Ons advies is dan ook om in situaties waar deze problematiek speelt zorgvuldig te werk te gaan en u tijdig fiscaal te laten begeleiden. Daarbij is het belangrijk om:
- Kijk niet alleen naar de eerste stap, maar naar de gewenste eindstructuur
- Beoordeel toetreden, overdracht en bv-structuur in samenhang
- Laat vooraf toetsen of de familievrijstelling veilig kan worden toegepast
Heeft u vragen?
Wilt u weten wat de gevolgen zijn voor uw bedrijfsoverdracht? Neem dan tijdig contact op met onze adviseurs. Wij denken graag met u mee over de juiste structuur en beoordelen vooraf of de familievrijstelling veilig kan worden toegepast.
